Hoe de scan werkt, stap voor stap, met de bron erbij.

Deze pagina beschrijft de methode achter de cao-loonrisicoscan: zes stappen, van handelsregister tot verschilrapport. Bij elke stap staat de bron waaruit hij put. Wie een bevinding wil controleren hoeft niemand op zijn woord te geloven. Lezen is genoeg.

De scan rekent na wat het verschil is tussen de loonadministratie zoals die betaalt en de norm uit de cao die volgens openbare bronnen op de onderneming van toepassing lijkt. Dat woord lijkt is geen slag om de arm voor de vorm. Of een regeling werkelijk geldt is een juridisch oordeel, en dat oordeel ligt bij de jurist of de accountant van de opdrachtgever. Wat hier staat is de rekenkant: welke teksten worden gelezen, in welke volgorde, en wat er uit dat lezen komt.

Zes stappen. De eerste drie halen de maatstaf uit openbare bronnen, de laatste drie leggen de administratie ernaast.

1. Handelsregister. Rechtsvorm, vestigingen en de SBI-hoofdactiviteit per vestiging. De werkingssfeervraag begint bij wat de onderneming feitelijk doet, en het handelsregister is daarvoor het openbare startpunt. Per vestiging, want een onderneming met meerdere activiteiten kan per vestiging anders uitkomen.

   Bron: Handelsregister, Kamer van Koophandel.¹

2. Verplichtstellingsbesluit van het bedrijfstakpensioenfonds. Met de werkingssfeertekst zelf, niet een samenvatting ervan. De verplichtstelling heeft een eigen werkingssfeer die niet hoeft samen te vallen met die van de cao; de twee teksten worden daarom apart gelezen en apart vastgelegd.

   Bron: bekendmaking in de Staatscourant.²

3. Algemeenverbindendverklaring in de Staatscourant. Met de looptijd en met de dispensaties in het dictum, want een dispensatie kan een onderneming buiten de werking plaatsen terwijl de bedrijfsactiviteit er binnen valt. En een avv is eindig: zij geldt voor de looptijd die in het besluit staat en dekt de periode na afloop niet. Voor die periode moet apart worden beoordeeld wat er gold. Precies daar gaan dossiers op stuk, dus de scan legt per tijdvak vast welke bekendmaking het dekt.

   Bron: Staatscourant, via de cao- en avv-database van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.³

4. Normen als data. Elke norm uit de cao die de scan gebruikt wordt vastgelegd als een regel data: het letterlijke citaat uit de brontekst, het artikelnummer, de vindplaats en de raadpleegdatum. Geen parafrase, want een parafrase is al een interpretatie. De brontekst zelf wordt bewaard met een controlegetal, zodat later is aan te tonen dat de bron waaruit is gerekend niet is veranderd.

   Bron: de cao-tekst zoals bekendgemaakt, met vindplaats per norm.

5. Rekenen per minuut. De feitelijke uren en de loonstroken worden tegen die normen gelegd, per minuut en niet per dienst. Toeslagvensters lopen dwars door diensten heen: de dienst die net na middernacht eindigt, de zondag die op zaterdagavond begint. Wie per dienst rekent mist de randen.

   Bron: de eigen administratie van de opdrachtgever.

6. Verschilrapport. Per bevinding het cao-artikel, het bedrag en de blootstelling over de verjaringstermijn, met de bron per post. Het rapport bevat niets dat de lezer niet zelf kan natrekken.

   Bron: de stappen hierboven, per post herleidbaar.

openbare bronnen en de eigen administratie → verschil per artikel, in euro's

De uitkomst van de scan is een signalering. Geen juridisch oordeel, geen assurance, geen accountantscontrole. Het rapport zegt niet dat een cao geldt. Het zegt wat het verschil zou zijn onder de cao die er volgens openbare bronnen op van toepassing lijkt, en het legt bij elke post de bron ernaast, zodat uw jurist of accountant kan wegen wat het waard is.

Wel

Een narekenbaar verschilrapport: per bevinding het artikel, het bedrag en het letterlijke citaat uit de bron, met vindplaats en raadpleegdatum.

Niet

Een oordeel over toepasselijkheid, een vorm van zekerheid in de zin van de accountancy, of een advies over wat te doen. Die weging hoort bij uw eigen adviseurs, en het rapport is zo gebouwd dat zij er direct mee kunnen werken.

Hieronder staat hoe een week uit een verschilrapport eruitziet. Dit is een voorbeeld met verzonnen cijfers: het bedrijf is fictief, de cao is fictief, de bedragen zijn fictief. Het voorbeeld gebruikt Bezorghuis B.V. en de fictieve Voorbeeld-cao levensmiddelendetailhandel, over week 10 van 2026 met drie medewerkers. Elke minuut uit de urenregistratie is precies een keer geclassificeerd; per bevinding wordt een keer afgerond, aan het eind. Een echt rapport gebruikt de werkelijke brontekst en citeert die per post.

Een rij met een afwijking is drievoudig gemarkeerd: een rand links, een getint vlak en het woord zelf in de statuskolom. De markering blijft dus ook op een zwart-witprint leesbaar. In het echte rapport staat onder elke bevinding het letterlijke citaat van de norm, met vindplaats en raadpleegdatum.

Stap 5 van de keten beweerde dat toeslagvensters dwars door diensten heen lopen en dat wie per dienst rekent de randen mist. Dat hoeft u niet te geloven, dat kunt u hier zien. Voer een dienst in en de berekening hieronder loopt hem minuut voor minuut door de vensters van de fictieve Voorbeeld-cao.

Proefberekening op de fictieve Voorbeeld-cao levensmiddelendetailhandel, dezelfde als in het specimen hierboven: basisuurloon € 13,20, avondtoeslag op maandag tot en met vrijdag tussen 19.00 en 24.00 uur 120% (art. 23 lid 1), zaterdagtoeslag na 13.00 uur 150% (art. 24 lid 3). Verzonnen tarieven, geen norm uit een echte cao, geen uitspraak over uw onderneming. De overwerktoeslag uit het specimen is een duurgrens per dienst en blijft in deze proef buiten beschouwing. De aanname is dat de hele dienst tegen het basisuurloon is betaald; de pauze gaat hier eerst van de minuten zonder toeslag af, en is die tijd op, dan van de toeslagminuten. In een echt dossier vragen wij de werkelijke pauzetijden op.

Dag maandag t/m vrijdag zaterdag

Begin

Einde

Pauze, minuten

Reken door